Chimpansee trekking in Nyungwe Forest National Park

Chimpansee trekking in Nyungwe Forest National Park

Half vijf ’s ochtends, de koplampen van de jeep verdwijnen in de mist. Ergens boven je in het donker hangen de nachtnesten van een chimpanseegroep, en de trackers zitten er al bij. Zodra het licht wordt en de dieren naar beneden komen, hoor je ze voordat je ze ziet.

Chimpansee trekking in Nyungwe Forest betekent: voor zonsopgang het bos in met rangers, zoeken tot de groep gevonden is, en dan één uur bij de dieren blijven. Nyungwe is de beste plek in Rwanda om dit te doen, en het bos eromheen is minstens zo bijzonder als de chimpansees zelf.

Waarom Nyungwe

Nyungwe Forest National Park ligt in het zuidwesten van Rwanda en beslaat ruim duizend vierkante kilometer. Het is een van de oudste en best bewaarde regenwouden van Afrika, en staat sinds 2023 op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Het bos levert water aan zowel de Nijl als de Congo.

Voor primatenliefhebbers is Nyungwe uitzonderlijk. Er leven dertien primatensoorten, meer dan in enig ander afzonderlijk bos in Afrika buiten het Congobekken. De chimpanseepopulatie van het park wordt geschat op rond de duizend dieren, waarvan twee groepen aan mensen gewend zijn en dus bezocht kunnen worden.

Daarnaast is dit het bos van de Ruwenzori-colobussen, die in troepen van soms honderden dieren door het bladerdak trekken. Voor vogelaars is Nyungwe eveneens een topbestemming, met meer dan driehonderd soorten waaronder tientallen endemen van de Albertine Rift.

De twee trekkinglocaties

Chimpansee trekking vindt plaats op twee plekken, en het verschil is belangrijk voor je planning.

Het hoofdbos bij Uwinka is het grootste gebied en het dichtst bij het hoofdkwartier van het park. De gewende groep hier beweegt zich over een groot territorium, waardoor de zoektocht langer kan duren en de waarnemingen wisselender zijn. Het voordeel is de logistiek: de meeste lodges liggen in deze omgeving.

Cyamudongo is een los bosfragment aan de westkant van het park, een eindje rijden van Uwinka. De gewende groep is hier kleiner en het bos is dat ook, waardoor de kans dat je de chimpansees snel vindt groter is. Veel gidsen sturen reizigers daarom liever hierheen. De keerzijde is de rit: reken op een vroeger vertrek en meer tijd in de auto.

Welke locatie voor jou de beste is, hangt af van waar je slaapt en hoeveel tijd je hebt.

Zo verloopt een trekkingdag

Je begint vroeg, en dat is geen formaliteit. De briefing is rond vijf uur ’s ochtends, omdat de trackers de chimpansees bij hun nachtnesten willen hebben gelokaliseerd voordat de groep zich voor de dag verspreidt. Ontbijt is dus een pakketje in het donker.

Na de briefing gaat het bos in, in kleine groepjes met een ranger. Het zoeken duurt gemiddeld twee tot vier uur, soms langer. De paden zijn steil en glibberig, met boomwortels, modder en hier en daar brandnetels. Nyungwe ligt op hoogte, dus je merkt het klimmen.

Zodra de groep gevonden is, begint het uur. En dat verloopt anders dan bij gorilla’s. Chimpansees blijven zelden stil zitten. Ze bewegen snel over de grond en door de kruinen, roepen naar elkaar, verdwijnen en duiken twintig meter verderop weer op. Je kijkt veel omhoog en fotografeert in lastig licht.

Waar een gorillabezoek rustig en bijna plechtig is, is dit luidruchtig en chaotisch. Wie dat weet, geniet er veel meer van. Hoe het in Oeganda werkt, lees je in ons artikel over chimpansee tracking in Oeganda.

Permits en regels

Een chimpanseepermit voor Nyungwe kost momenteel ongeveer USD 150 per persoon voor internationale bezoekers, inclusief gids. Daarnaast rekent Rwanda een parkentreefee per nacht. De tarieven worden periodiek door de Rwanda Development Board herzien, dus we controleren ze altijd bij het samenstellen van je reis.

De regels volgen uit het feit dat chimpansees bijna al ons DNA delen, en daarmee ook onze ziektes:

• Ben je verkouden of grieperig, dan mag je niet mee.
• Houd afstand van de dieren, ook als ze zelf dichterbij komen.
• Niet eten, roken of flitsen in de buurt van de groep.
• Imiteer hun geluiden niet, want je weet niet wat je zegt.
• Groepen bezoekers zijn klein en het bezoek duurt maximaal één uur.

Boek je permit vooruit, vooral in het hoogseizoen. Het aantal plekken per dag is beperkt.

Wanneer ga je?

Beide seizoenen hebben voordelen, en bij chimpansees ligt dat anders dan bij de meeste safari-activiteiten.

In de droge periodes, grofweg juni tot september en december tot februari, is het lopen een stuk makkelijker. Minder modder, betere paden. Maar er hangt minder fruit aan de bomen, waardoor de chimpansees zich verder verspreiden en de zoektocht langer kan worden.

In de natte maanden is het bos glibberig, maar juist dan is er veel vrucht en blijven groepen compacter bij elkaar. De kans op een snelle, goede waarneming is dan vaak groter. Meer over het kiezen van je maand lees je in ons artikel over de beste reistijd voor Rwanda.

Wat neem je mee?

Wandelschoenen met grip en enkelsteun, een lange broek en lange mouwen tegen brandnetels en bosmieren, een regenjas en insectenwerend middel. Handschoenen zijn geen overbodige luxe als je je aan takken vasthoudt. Verder water, iets te eten en een verrekijker, want in een bos waar de dieren hoog zitten maakt die echt verschil.

Combineren met de rest van Rwanda

Vrijwel niemand reist alleen voor de chimpansees naar Nyungwe. De logische route voegt de berggorilla’s van Volcanoes National Park toe, met een paar rustdagen aan Lake Kivu onderweg naar het zuiden. Wie meer tijd heeft, zet daar de savanne van Akagera achteraan.

Er is ook een praktisch argument om Nyungwe mee te nemen. Reizigers die hun gorillatrekking combineren met meerdere nachten in Nyungwe of Akagera komen in sommige gevallen in aanmerking voor een korting op de gorillapermit. Of dat op jouw reis van toepassing is, hangt af van de actuele voorwaarden. Meer over gorillatracking lees je in ons artikel over gorilla tracking in Rwanda.

Mis tijdens je verblijf de canopy walkway niet: een hangbrug van zo’n 160 meter, ongeveer 70 meter boven de bosbodem. Je staat er op ooghoogte met de kruinen waar je ’s ochtends naar omhoog keek.

Tot slot

Chimpansee trekking in Nyungwe is vroeg, stevig en onvoorspelbaar, en precies daarom memorabel. Cyamudongo geeft doorgaans de beste kans op een snelle waarneming, het hoofdbos bij Uwinka de makkelijkste logistiek. Wat je ook kiest, je komt terug met modderige schoenen en het geluid van het bos nog in je hoofd.

Benieuwd hoe zo’n reis eruitziet? Bekijk ons aanbod voor een safari in Rwanda of laat ons een reis op maat samenstellen, inclusief het regelen van je permits.